Σπάει η νόμιμη μοίρα – Πώς αλλάζουν οι κληρονομιές και οι οικογενειακές περιουσίες

Γράφει η Ιωάννα Μάνδρου

Μετά από οκτώ δεκαετίες, το ελληνικό Κληρονομικό Δίκαιο αλλάζει εκ βάθρων, προκειμένου να προσαρμοστεί στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες. Στόχος των αλλαγών είναι να μειωθεί το φαινόμενο των αποποιήσεων κληρονομιών και να αποτραπεί η απαξίωση περιουσιών που είτε μένουν ανεκμετάλλευτες είτε καταλήγουν σε άτομα που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν να τις διαχειριστούν.

Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή, με επικεφαλής τον καθηγητή και ακαδημαϊκό Απόστολο Γεωργιάδη, έλαβε υπόψη περιπτώσεις όπου χιλιάδες πολίτες αποποιούνται κληρονομιές ή μικρομεσαίες επιχειρήσεις χάνουν την αξία τους στη δεύτερη και τρίτη γενιά.

Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο, του οποίου η επεξεργασία ολοκληρώθηκε την Παρασκευή, φέρνει σημαντικές αλλαγές που αφορούν όλους τους πολίτες και αλλάζουν ουσιαστικά όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τις κληρονομιές.

Κληρονομικές συμβάσεις

Η πιο ριζική τομή είναι η εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων, οι οποίες επιτρέπονται πλέον για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Μέχρι σήμερα, κάποιος μπορούσε να μεταβιβάσει την περιουσία του μόνο μέσω γονικής παροχής ή διαθήκης.

Με το νέο πλαίσιο, δίνεται η δυνατότητα σε έναν πολίτη να συνάπτει σύμβαση εν ζωή με τους μελλοντικούς του κληρονόμους — για παράδειγμα, με τα παιδιά ή τον/την σύζυγό του — καθορίζοντας από κοινού πώς θα κατανεμηθεί η περιουσία. Στις συμβάσεις αυτές δεν εφαρμόζεται η νόμιμη μοίρα, δηλαδή το ελάχιστο ποσοστό που ο νόμος επιβάλλει να λάβουν οι στενοί συγγενείς (όπως σύζυγος ή παιδιά).

Για παράδειγμα, οι γονείς μπορούν να συμφωνήσουν με τα παιδιά τους ώστε το ένα να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση και το άλλο να λάβει ακίνητα ή χρήματα, ή ακόμη να αφήσουν ένα εξοχικό κατευθείαν στην εγγονή τους. Με την υπογραφή μιας τέτοιας σύμβασης, οι νόμιμες μερίδες δεν έχουν εφαρμογή.

Οι κληρονομικές συμβάσεις θα μπορούν να ανακαλούνται, όπως και οι δωρεές, εφόσον προκύψει σοβαρός λόγος που δικαιολογεί την ανατροπή τους.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο https://www.tovima.gr