Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή «ρίχνει» την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου και εκτοξεύει τις τιμές

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψή του για την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου το 2026, επικαλούμενος τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την απότομη άνοδο των τιμών των υδρογονανθράκων. Σύμφωνα με τη νέα εκτίμηση, η ζήτηση αναμένεται να μειωθεί κατά 1,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για μείωση κατά 1 εκατ. βαρέλι την ημέρα.

Η παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου εκτιμάται πλέον στα 103,29 εκατ. βαρέλια ημερησίως, από 103,46 εκατ. βαρέλια που προέβλεπε ο Οργανισμός τον Ιούλιο.

Καθοριστικό παράγοντα για την κατάσταση στην αγορά αποτελεί η συνεχιζόμενη διαταραχή στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η οποία επηρεάζει τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες και περιορίζει την προσφορά πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων. Περίπου 8,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως από την παραγωγή των χωρών του Κόλπου έχουν τεθεί εκτός παγκόσμιας αγοράς, γεγονός που ο IEA χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη διατάραξη στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί.

Παράλληλα, οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές εγκαταστάσεις διύλισης έχουν εντείνει τις ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα. Ως αποτέλεσμα, τα περιθώρια διύλισης στην περιοχή του Ατλαντικού έφτασαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα τον Ιούλιο, ενώ η τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε περίπου στο διπλάσιο της τιμής του αργού πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.

Η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά μέσο όρο κατά 4,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, στα 102,02 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Για το 2027, ωστόσο, προβλέπεται σημαντική ανάκαμψη, με αύξηση της παραγωγής κατά 8,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας συνολικά τα 110,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Ο IEA προειδοποιεί ότι, παρά την πιθανότητα επιστροφής της αγοράς σε πλεόνασμα προς το τέλος του έτους, οι κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η ταχεία εξάντληση των διαθέσιμων αποθεμάτων, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.

Την ίδια στιγμή, οι τιμές του πετρελαίου καταγράφουν έντονη άνοδο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent κινήθηκαν εκ νέου κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, ενώ το West Texas Intermediate (WTI) ανήλθε περίπου στα 84,3 δολάρια το βαρέλι.

Οι νέες εξελίξεις στην περιοχή εντείνουν την αβεβαιότητα στις αγορές. Η επίθεση σε εμπορικό πλοίο στο Στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, σε συνδυασμό με την εκτόξευση αμερικανικών πυραύλων εναντίον πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που φέρεται να κατευθυνόταν προς ιρανικό λιμάνι, προκαλεί νέες ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών εφοδιασμών.

Παράλληλα, η απουσία ουσιαστικής προόδου στις διαπραγματεύσεις και η επιμονή του Ιράν να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ενισχύουν τους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές του πετρελαίου, καθώς η αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευάλωτη σε νέες διαταραχές της προσφοράς.