Likes με δημοτικό χρήμα: ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Τις τελευταίες ημέρες έντονη συζήτηση έχει ανοίξει στην Καστοριά γύρω από τις πληρωμές της δημοτικής επιχείρησης ΜΑΚΕΔΝΟΣ Α.Ε. προς τον Αναστάσιο Κωνσταντινίδη, γνωστό στα κοινωνικά δίκτυα ως «Τασέτα». Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί μέσω της πλατφόρμας Διαύγεια δείχνουν καταβολές ύψους περίπου 5.000 ευρώ για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο και στη συνέχεια επαναλαμβανόμενες μηνιαίες πληρωμές της τάξης των 410 ευρώ έως το τέλος του έτους.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των ποσών. Το ουσιαστικό ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι ποια ακριβώς υπηρεσία παρείχε ο συγκεκριμένος συνεργάτης προς τη δημοτική επιχείρηση και με ποια σύμβαση ή συγκεκριμένο αντικείμενο εργασίας.
Μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί επίσημη και αναλυτική ενημέρωση που να εξηγεί τη φύση της συνεργασίας, το παραδοτέο έργο ή το πώς αξιολογήθηκε η αναγκαιότητά της.
Από «ενεργός πολίτης» σε συνεργάτης του δήμου
Η δημόσια παρουσία του κ. Κωνσταντινίδη ξεκίνησε μέσα από βίντεο στα social media, όπου κατέγραφε μικροπροβλήματα της πόλης — ένα χαλασμένο παγκάκι, μια βρύση, ζητήματα καθημερινότητας. Συχνά ακολουθούσε άμεση παρέμβαση των δημοτικών υπηρεσιών, γεγονός που δημιούργησε την εικόνα μιας άτυπης αλλά αποτελεσματικής «ψηφιακής καταγγελίας».
Το μοντέλο αυτό απέκτησε δημοφιλία και μάλιστα παρουσιάστηκε και σε τηλεοπτικά μέσα ως παράδειγμα ενεργού πολίτη που κινητοποιεί τη διοίκηση χωρίς προσωπικό όφελος.
Ωστόσο, από τη στιγμή που εμφανίζονται επίσημα πληρωμές από δημοτική επιχείρηση προς το ίδιο πρόσωπο, δημιουργείται εύλογα το ερώτημα:
πρόκειται για εθελοντική κοινωνική δράση ή για αμειβόμενη παροχή υπηρεσιών επικοινωνίας και προβολής;
Ο Αναστάσιος Κωνσταντινίδης δεν είναι δημοσιογράφος. Δεν λειτουργεί με τους κανόνες της δημοσιογραφικής δεοντολογίας, δεν δεσμεύεται από διασταύρωση πληροφοριών ούτε από υποχρέωση αντικειμενικότητας. Είναι και έχει κάθε δικαίωμα να είναι ένας απλός πολίτης που χρησιμοποιεί τα κοινωνικά δίκτυα για να εκφράζεται.
Αυτό όμως αλλάζει ριζικά όταν ο ίδιος ο πολίτης αμείβεται από φορέα που συνδέεται με τη δημοτική διοίκηση.
Η δημοσιογραφία έχει ρόλο ελέγχου της εξουσίας.
Ο πληρωμένος «δημιουργός περιεχομένου» έχει ρόλο προβολής της.
Όταν οι δύο ρόλοι συγχέονται, ο πολίτης δεν ενημερώνεται — χειραγωγείται.
Και όταν η προβολή της δημοτικής αρχής χρηματοδοτείται έμμεσα από δημόσιο χρήμα, τότε δεν μιλάμε για αυθόρμητη κοινωνική δράση αλλά για οργανωμένη επικοινωνιακή στρατηγική χωρίς θεσμική διαφάνεια.
Αυτό δεν είναι συμμετοχή του πολίτη στα κοινά.
Είναι υποκατάστατο ενημέρωσης.
Όταν η κριτική μετατρέπεται σε προβολή
Παράλληλα, ο κ. Κωνσταντινίδης διαχειριζόταν τη σελίδα «Ενεργοί Πολίτες Καστοριάς», η οποία παρουσιαζόταν ως χώρος κοινωνικής παρέμβασης και πίεσης προς τη δημοτική αρχή. Μετά την έναρξη της συνεργασίας του με τη ΜΑΚΕΔΝΟΣ Α.Ε., πολλοί παρατηρούν ότι το περιεχόμενο της σελίδας μετατοπίστηκε — από κριτική σε διαρκή επιβράβευση και προβολή της δημοτικής δράσης.
Αυτό από μόνο του δεν είναι παράνομο. Είναι όμως πολιτικά και ηθικά προβληματικό, όταν ένας πολίτης που εμφανίζεται ως ανεξάρτητη φωνή αποδεικνύεται ότι αμείβεται από φορέα που συνδέεται με τον δήμο.
Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί με λογικές «influencer marketing» χωρίς ξεκάθαρο πλαίσιο, διαφάνεια και σαφή ενημέρωση των πολιτών.
Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι το πρόσωπο
Η υπόθεση δεν αφορά προσωπικά τον Τασέτα.
Αφορά τον τρόπο με τον οποίο:
• χρησιμοποιείται το δημόσιο χρήμα
• συγχέεται η ενημέρωση με την προβολή
• μετατρέπεται η πολιτική διαχείριση σε επικοινωνιακό περιεχόμενο
Όταν μια δημοτική αρχή — άμεσα ή έμμεσα — αμείβει πρόσωπα που διαμορφώνουν θετικό κλίμα στα social media, τότε δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο: η κριτική αντικαθίσταται από χειροκρότημα και η λογοδοσία από likes.
Τι οφείλει να κάνει η δημοτική αρχή
Για να κλείσει κάθε σκιά, απαιτείται:
- Δημοσιοποίηση της σύμβασης ή του αντικειμένου συνεργασίας
- Ανάλυση του έργου που παρασχέθηκε
- Διευκρίνιση του λόγου επιλογής συγκεκριμένου προσώπου
- Διαβεβαίωση ότι δεν χρηματοδοτείται έμμεσα προπαγανδιστικό περιεχόμενο
Η διαφάνεια δεν είναι τυπική ανάρτηση στη Διαύγεια. Είναι ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας.
Η Καστοριά δεν έχει ανάγκη από «ψηφιακούς σωτήρες» ούτε από πολιτική σε μορφή βίντεο 30 δευτερολέπτων.
Έχει ανάγκη από θεσμούς που λειτουργούν με σοβαρότητα, διαφάνεια και σεβασμό στο δημόσιο χρήμα.
Αν οι πληρωμές έχουν καθαρό και νόμιμο αντικείμενο, αυτό πρέπει να ειπωθεί ξεκάθαρα.
Αν όχι, τότε οι πολίτες δικαιούνται απαντήσεις.
Γιατί η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι reality show.
Είναι ευθύνη.
Πέρα από πρόσωπα και social media, την κύρια ευθύνη φέρει η δημοτική αρχή και προσωπικά ο δήμαρχος.
Καμία συνεργασία, καμία πληρωμή και καμία επικοινωνιακή πρακτική δεν γίνεται χωρίς πολιτική έγκριση ή ανοχή στην κορυφή της διοίκησης.
Αν ο κ. Δήμαρχος γνώριζε τη φύση αυτής της συνεργασίας, τότε οφείλει να εξηγήσει δημόσια γιατί κρίθηκε σκόπιμο να χρησιμοποιηθεί δημόσιο χρήμα για επικοινωνιακού τύπου δράσεις μέσω ιδιωτών των social media.
Αν δεν γνώριζε, τότε το πρόβλημα είναι ακόμη σοβαρότερο, γιατί υποδηλώνει έλλειψη ελέγχου στη διαχείριση των δημοτικών επιχειρήσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η πολιτική ευθύνη δεν μεταβιβάζεται ούτε κρύβεται πίσω από υπηρεσιακές αποφάσεις.
Ο δήμαρχος είναι εκείνος που λογοδοτεί στους πολίτες για το πώς αξιοποιείται κάθε ευρώ δημοσίου χρήματος.
Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα.
Είναι επιλογή.
Και όσο δεν δίνονται ξεκάθαρες απαντήσεις, τόσο η υπόθεση θα βαραίνει πολιτικά τη δημοτική αρχή.
Post Comment