Νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας με vouchers: Τι αλλάζει για τους δικαιούχους

Ριζικές αλλαγές φέρνει το νέο σύστημα επιδοτήσεων για την επισιτιστική βοήθεια, το οποίο δίνει πλέον στα νοικοκυριά μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής στα προϊόντα που χρειάζονται, αλλά συνοδεύεται και από σημαντικές προϋποθέσεις που πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι.

Η κυβέρνηση ενεργοποίησε ένα ενιαίο εθνικό πρόγραμμα επισιτιστικής στήριξης, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ. Μέσω αυτού, η οικονομική ενίσχυση θα παρέχεται απευθείας στα νοικοκυριά με τη μορφή vouchers, αντικαθιστώντας το προηγούμενο σύστημα διανομής προκαθορισμένων πακέτων τροφίμων.

Με το νέο μοντέλο καταργούνται τα διαφορετικά συστήματα που ίσχυαν ανά Περιφέρεια και θεσπίζεται ένας κοινός κανονισμός για όλη τη χώρα. Στόχος είναι η μείωση της γραφειοκρατίας, η ενίσχυση της διαφάνειας και η ταχύτερη εφαρμογή του προγράμματος.

Το νέο, εκσυγχρονισμένο πλαίσιο αφορά την Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του προγράμματος «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027». Η εφαρμογή του ανακοινώθηκε μέσω Κοινής Υπουργικής Απόφασης της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.

ι σημαίνει το νέο σύστημα για τους πολίτες

Η οικονομική ενίσχυση θα παρέχεται πλέον μέσω ηλεκτρονικών κουπονιών (vouchers), τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την αγορά τροφίμων και βασικών ειδών πρώτης ανάγκης. Με αυτόν τον τρόπο, οι δικαιούχοι θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέγουν οι ίδιοι ποια προϊόντα θα αγοράσουν, πότε θα τα προμηθευτούν και από ποιο κατάστημα, ενισχύοντας έτσι την αυτονομία τους.

Τα vouchers δεν μπορούν να μετατραπούν σε μετρητά, ενώ απαγορεύεται η χρήση τους για αγορές όπως αλκοολούχα ποτά, προϊόντα καπνού ή τυχερά παιχνίδια. Η διάρκεια ισχύος τους, καθώς και η πιθανή επαναφόρτιση, θα εξαρτώνται από το αν το νοικοκυριό συνεχίζει να πληροί τα κριτήρια επιλεξιμότητας.

Ποιοι εντάσσονται πρώτοι

Στο νέο σύστημα εντάσσονται αυτόματα οι δικαιούχοι του Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Παράλληλα, υπάρχει πρόβλεψη για την ένταξη και άλλων πολιτών ή οικογενειών που βρίσκονται σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, μετά από σχετική αξιολόγηση και πιστοποίηση από τις κοινωνικές υπηρεσίες.

Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, υπογράμμισε ότι η αξιοπρέπεια των πολιτών αποτελεί βασική προτεραιότητα και ότι το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αλλάξει την ουσία της κοινωνικής πολιτικής, προσφέροντας ταχύτητα και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής στους πιο ευάλωτους.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, σημείωσε ότι η διάθεση των 400 εκατ. ευρώ στον ΟΠΕΚΑ αποτελεί σαφή ένδειξη της κυβερνητικής δέσμευσης για ένα πιο δίκαιο και συμπεριληπτικό κοινωνικό κράτος, που θα συμβάλλει στη μείωση των ανισοτήτων και του κοινωνικού στιγματισμού.

Αναδρομική στήριξη και συνοδευτικά μέτρα

Το πρόγραμμα προβλέπει και αναδρομική εφαρμογή, ώστε κανένας δικαιούχος να μη χάσει την οικονομική ενίσχυση κατά τη μετάβαση στο νέο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας.

Παράλληλα, πέρα από τα vouchers για τρόφιμα και βασικά αγαθά, προβλέπονται και πρόσθετες δράσεις κοινωνικής ένταξης. Οι ωφελούμενοι θα μπορούν να συνδέονται με υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας αλλά και με δομές που υποστηρίζουν την πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι δικαιούχοι

• Τα ηλεκτρονικά κουπόνια δεν αντικαθιστούν τα μετρητά και δεν μπορούν να εξαργυρωθούν.
• Δεν καλύπτουν αγορές που δεν σχετίζονται με βασικές ανάγκες, όπως αλκοολούχα ποτά, προϊόντα καπνού ή τυχερά παιχνίδια.
• Η ένταξη νέων δικαιούχων πέρα από το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα θα γίνεται μετά από αξιολόγηση των κοινωνικών υπηρεσιών και βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων φτώχειας.

Το νέο μοντέλο αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο παροχής κοινωνικής βοήθειας, καθώς για πρώτη φορά εφαρμόζεται ένα ενιαίο πλαίσιο κανόνων σε όλη τη χώρα. Σε αντίθεση με το παλαιότερο σύστημα που βασιζόταν στη διανομή προκαθορισμένων πακέτων προϊόντων, οι δικαιούχοι αποκτούν πλέον μεγαλύτερη ελευθερία να αποφασίζουν ποια αγαθά θα αγοράσουν, πότε και από ποιο κατάστημα.

Με την κεντρική εφαρμογή του προγράμματος καταργείται το προηγούμενο κατακερματισμένο μοντέλο που λειτουργούσε με διαφορετικούς κανόνες ανά Περιφέρεια. Έτσι επιδιώκεται ταχύτερη υλοποίηση, μεγαλύτερη διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία και ίση μεταχείριση για όλους τους πολίτες.