Τίτλοι τέλους στο πρόγραμμα “Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας” – Απένταξη και αβεβαιότητα για το μέλλον του

Οριστικοί τίτλοι τέλους φαίνεται να μπαίνουν στο πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας «Εμπιστοσύνη στα Αστέρια μας – Trust your Stars». Σύμφωνα με απόφαση του υπουργείου Οικονομικών, το έργο παύει να συνεχίζεται, με επίσημη αιτιολόγηση την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ). Παράλληλα, πληροφορίες αναφέρουν ότι υπήρξε προσπάθεια ένταξής του στο ΕΣΠΑ, η οποία όμως δεν προχώρησε λόγω έλλειψης διαθέσιμων πόρων.

Το πρόγραμμα είχε ενταχθεί το 2022 στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 80 εκατ. ευρώ και στόχο την ενίσχυση της ερευνητικής δραστηριότητας στα ελληνικά ΑΕΙ μέσω χρηματοδότησης ερευνητικών έργων και συνεργασιών νέων επιστημόνων. Η σχετική πρόσκληση δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2024, ενώ κατατέθηκαν 1.241 προτάσεις, εκ των οποίων εγκρίθηκαν 145. Η διαδικασία προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στην ακαδημαϊκή κοινότητα, με αναφορές σε ελλείψεις διαφάνειας και σε προβλήματα στην αξιολόγηση των προτάσεων, ακόμη και ως προς τη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε.

Η κριτική εντάθηκε μετά τη δημοσιοποίηση επιστολής 875 επιστημόνων προς τον πρωθυπουργό, οι οποίοι έκαναν λόγο για αμφισβητούμενες διαδικασίες αξιολόγησης και περιορισμένο χρόνο εξέτασης μεγάλου όγκου προτάσεων από μικρό αριθμό αξιολογητών. Παράλληλα, υπεβλήθησαν εκατοντάδες ενστάσεις, ενώ ερευνητές προσέφυγαν και σε ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Τους επόμενους μήνες καταγράφηκε στασιμότητα στην εξέλιξη του έργου, με επιστημονικές ομάδες να ζητούν την ολοκλήρωση των διαδικασιών και την έκδοση οριστικών αποφάσεων. Από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας, η πρόσφατη ανακοίνωση αποδίδει την απένταξη του προγράμματος στην αναθεώρηση του ευρωπαϊκού σχεδιασμού, ενώ επισημαίνεται ότι εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια υλοποίησης στο πλαίσιο νέων διοικητικών και θεσμικών αλλαγών στον χώρο της έρευνας και της καινοτομίας.

Στο μεταξύ, διαφορετικά διοικητικά έγγραφα εμφανίζουν αποκλίσεις ως προς τη χρηματοδοτική του πορεία και την ένταξή του σε αναπτυξιακά προγράμματα, γεγονός που έχει δημιουργήσει περαιτέρω ερωτήματα για τον τελικό σχεδιασμό και την τύχη του έργου.

Έτσι, το πρόγραμμα που είχε παρουσιαστεί ως κεντρική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της έρευνας και την αντιμετώπιση της «διαρροής εγκεφάλων» καταλήγει τελικά σε αβέβαιο αποτέλεσμα και de facto παύση υλοποίησης.