Αυτός είναι ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Οι 12 μεγάλες αλλαγές σε εκλογές, τέλη, οφειλές και ψηφιακές υπηρεσίες.

Κατατέθηκε στη Βουλή το νέο σχέδιο νόμου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, το οποίο συγκεντρώνει και εκσυγχρονίζει το σύνολο του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία Δήμων και Περιφερειών.

Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα ενιαίο νομοθέτημα 774 άρθρων, το οποίο αναδιαμορφώνει σχεδόν 2.000 διάσπαρτες νομοθετικές διατάξεις. Περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις στη διοικητική οργάνωση, το εκλογικό σύστημα, τη λειτουργία των αιρετών οργάνων, τα οικονομικά των ΟΤΑ, τους μηχανισμούς εποπτείας και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της αυτοδιοίκησης.

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών ξεχωρίζει η δυνατότητα ηλεκτρονικής ψήφου στις αυτοδιοικητικές εκλογές. Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής μέσω ψηφιακής διαδικασίας, με τη δημιουργία ειδικών εκλογικών καταλόγων και πρόβλεψη κυρώσεων για περιπτώσεις διπλής ψήφου ή παράνομης πρόσβασης στο σύστημα.

Παράλληλα, τροποποιείται το εκλογικό πλαίσιο, καθώς οι αυτοδιοικητικές εκλογές μεταφέρονται από τον Οκτώβριο στην τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου. Το ποσοστό εκλογής από τον πρώτο γύρο μειώνεται στο 42% συν μία ψήφο, ενώ εισάγεται και το σύστημα της εναλλακτικής ψήφου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, με την επέκταση της χρήσης ηλεκτρονικών εγγράφων, κοινοποιήσεων και ψηφιακών συναλλαγών μέσω του gov.gr και άλλων πληροφοριακών συστημάτων του Δημοσίου.

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στο οικονομικό πλαίσιο των δήμων. Καταργούνται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων (ΦΗΧ), οι οποίοι αντικαθίστανται από το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ). Παράλληλα, επανακαθορίζονται η φορολογητέα βάση, οι συντελεστές υπολογισμού, οι υπόχρεοι και οι διαδικασίες βεβαίωσης και είσπραξης.

Αναμόρφωση επέρχεται και στα δημοτικά τέλη, με αλλαγές στο Τέλος Καθαριότητας και Φωτισμού, νέες κλίμακες χρέωσης, δυνατότητα υπολογισμού βάσει των παραγόμενων αποβλήτων και αυστηρότερα πρόστιμα για ανακριβείς δηλώσεις. Τροποποιήσεις προβλέπονται επίσης σε σειρά άλλων τελών που αφορούν τη διαμονή, τη διαφήμιση, την ύδρευση, τις οικοδομικές εργασίες και άλλες δραστηριότητες.

Το νομοσχέδιο ενισχύει ακόμη τους μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς δήμους μέσω ειδικών χρηματοδοτικών εργαλείων και υποστηρικτικών δομών, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αναλαμβάνουν οι ίδιοι τη μεταφορά μαθητών.

Παράλληλα, θεσπίζεται πιο ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διεξαγωγή τοπικών δημοψηφισμάτων συμβουλευτικού χαρακτήρα, με δυνατότητα ηλεκτρονικής συμμετοχής των πολιτών.

Στο πεδίο της εποπτείας δημιουργείται νέα Υπηρεσία Γενικής Εποπτείας Νομιμότητας ΟΤΑ, η οποία θα αναλάβει τον έλεγχο των αποφάσεων και πράξεων Δήμων και Περιφερειών μέσω σύγχρονων ηλεκτρονικών συστημάτων παρακολούθησης.

Ο νέος Κώδικας περιλαμβάνει επίσης εκσυγχρονισμένο πλαίσιο λειτουργίας για τις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), με προβλέψεις για συγχωνεύσεις, νέους κανόνες χρηματοδότησης, δανεισμού και ρυθμίσεις ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Ιδιαίτερη μέριμνα δίνεται στην κοινωνική πολιτική των δήμων, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης εφάπαξ βοηθήματος γέννησης έως 3.000 ευρώ ανά παιδί, καθώς και η διεύρυνση των κοινωνικών παροχών προς κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.

Στον τομέα της απασχόλησης, εισάγεται ειδικό πλαίσιο στελέχωσης δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, με νέες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ και δυνατότητα παράτασης συμβάσεων έως και το σχολικό έτος 2028-2029.

Τέλος, προβλέπονται ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για οφειλές προς Δήμους και Περιφέρειες, με περισσότερες δόσεις αποπληρωμής, δυνατότητα διαγραφής τόκων και προσαυξήσεων, καθώς και ειδικές διευκολύνσεις για δικαιούχους του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος. Παράλληλα, επεκτείνεται η εφαρμογή του εξωδικαστικού μηχανισμού και στις Περιφέρειες, ενώ ενισχύεται η διαφάνεια στα οικονομικά των εκλογικών συνδυασμών μέσω ηλεκτρονικών ελέγχων και διασύνδεσης με τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.